Afgelopen week gebeurde het dan. Het was niet de vraag óf, maar wanneer. Een grote natuurbrand vlak bij Nunspeet, op het ASK-terrein bij ’t Harde. De rookwolken waren dreigend, de lucht kleurde oranje en de beelden van de vuurzee maakten diepe indruk. Het kwam letterlijk en figuurlijk dichtbij. Ik ben daar eerlijk gezegd van geschrokken.
Alle waardering voor de hulpdiensten. Ondanks de wind, droogte en warmte kregen zij het vuur toch relatief snel onder controle. Dat is een prestatie van formaat. Veel respect voor iedereen die betrokken was, en zeker voor de brandweermensen, van wie een groot deel vrijwilliger is. Hun inzet en professionaliteit verdienen grote waardering.
In de dagen erna ontstonden er meer natuurbranden in Nederland, vaak op oefenterreinen van Defensie. We krijgen steeds vaker te maken met langere droge periodes en extremer weer. Daardoor neemt de kans op natuurbranden toe. Dat vraagt misschien om een andere manier van kijken én handelen. Kunnen we meer doen om branden te voorkomen? En zijn we goed genoeg voorbereid als het toch misgaat?
Elke natuurbrand is er één te veel. De impact is groot: omwonenden maken zich zorgen, natuur raakt beschadigd en hulpdiensten werken onder risicovolle omstandigheden. Juist daarom is het belangrijk dat alle betrokken partijen zoals overheden, hulpdiensten, terreinbeheerders en Defensie kritisch blijven kijken naar hun rol en verantwoordelijkheid.
In dat licht verbaasde het mij dat Defensie al op de dag van de brand, en ook daarna, aangaf dat er volgens de protocollen wordt gewerkt en dat oefeningen gewoon doorgaan. “We weten wat we doen”, aldus een woordvoerder. Maar de cijfers roepen wel vragen op: ongeveer 20% van de natuurbranden ontstaat op Defensieterreinen, en bij de grotere branden ligt dat percentage nog hoger. Juist nu zou er ruimte moeten zijn voor reflectie: kan het veiliger, kan het beter, moeten we dingen anders organiseren?
Laten we deze gebeurtenissen zien als een wake‑up call. Het voorkomen en bestrijden van natuurbranden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dat vraagt om alertheid, samenwerking en de bereidheid om continu te verbeteren. Niet alleen in woorden, maar ook in daden. Alleen zo houden we het risico op dit soort ingrijpende gebeurtenissen zo klein mogelijk, in Nunspeet en daarbuiten.
Bert van der Veen
